Rio Tinto – Czyli co ma wspólnego stara kopalnia z Marsem?

riza tinto2 (2)

Jakiś czas temu na kurs spadochronowy AFF przyjechał Riza, który właśnie kończył studia górnictwa na łączonych kierunkach uniwersytetów z Indonezji, Finlandii i Holandii. Riza bardzo chciał odwiedzić miejsce, o którym się uczył na studiach zwane Rio Tinto, nazwane tak od koloru czerwonego hiszpańskiego wina tinto.

Niedawno postanowiłem odwiedzić to miejsce, a to co zobaczyłem i to co się dowiedziałem mocno mnie zadziwiło.

Miejsce to należy to tak zwanego Iberyjskiego Pasa Pirytowego, szerokiego na około 50 km i rozciągającego się na 250 km od Portugalii do Sevilli. Pas ten powstał 300 milionów lat temu w wyniku ogromnej podwodnej erupcji wulkanu. Długotrwała erupcja pod oceanem sprawiła, że miejsce to jest bogate w siarczki rożnych metali, takich jak miedź, żelazo, srebro i złoto.

Wizytę rozpocząłem od muzeum górnictwa Minas De Riotinto. WP_20150727_012Zobaczycie tam dość ciekawą ekspozycję narzędzi i urządzeń używanych do wydobywania metali datowanych 5000 lat wstecz (Era brązu). Niektórzy twierdzą, że to miejsce mogło być częścią kopalni Salomona, opisywanych w Biblii.

Jedną z atrakcji jest godzinna wycieczka kolejką spalinową po rejonach kopalni, ale dla mnie najciekawszym punktem była wizyta w kopalni odkrywkowej PEÑA DEL HIERRO.

WP_20150727_014 (2)

Miejsce to było już znane ludom z pradawnego miasta Tartessos, opisywanego przez greków jako bogate miasto handlujące metalami. Samo miasto jak i ludzie zaginęli w otchłani historii, a po mieszkańcach Tertessos wydobywali tu rudy metali Fenicjanie (2800 – 2600 lat p.n.e), Grecy (2600 – 2000 lat p.n.e), Rzymianie (2000 – 1800 lat p.n.e), Wizygoci (1600 – 1300 lat p.n.e) oraz Maurowie (1300 – 500 lat p.n.e). Rzymianie, którzy wydobywali geothyt do pozyskania srebra na monety i minerał chalkozyn do pozyskania miedzi, okazali się najskuteczniejszymi górnikami. Wylicza się, że z tego miejsca wydobyli oni ponad 2 miliony ton rudy srebra dzięki którym Cesarz Klaudiusz sfinansował podbój Brytanii w 43 roku n.e.

WP_20150727_021WP_20150727_016Na początku XIX wieku z Peña de Hierro Hiszpanie, używając pracochłonnych metod, pozyskiwali głównie miedź z kowelinu, kuprytu i chalkozynu. Minerały te następnie transportowali prymitywnymi metodami do Sevilli (5 dni na osiołku) i z nich wytapiali armaty(!). Proces wkrótce stał się nieopłacalny. Niedługo potem bo w 1883 r. kopalnie zostały wykupione przez Brytyjczyków.

WP_20150727_027

Druga rewolucja przemysłowa wniosła wiele nowych rozwiązań i tak powstała kolej łącząca kopalnie Rio Tinto z portem w Huelva oraz kilka instalacji ułatwiających i mechanizujących wydobycie. Brytyjczycy wydobywali tu głownie miedź oraz piryt, minerał nazywany „złotem głupców”, używany do produkcji kwasu siarkowego. XX wiek to czasy świetności kopalni, ale także rozwój miasta portowego Huelva.W 2001 roku kopalnie zostały całkowicie zamknięte i popadły w ruinę. 10 lat później założono Fundację Rio Tinto by odrestaurować kopalnię.

WP_20150727_026 (2)Tu kończy się historia kopalni Rio Tinto. Ale jednak nie! Rio Tinto ponownie zyskało zainteresowanie naukowców tym razem z dziedziny eksploracji kosmosu.

Rzeka Tinto ma swój charakterystyczny czerwonawy kolor wina tinto, a swój kolor zawdzięcza związkom siarki i żelaza. Tinto jest kwaśna, gdyż jej pH waha się od 1 do 3, w zależności od biegu rzeki. Tinto także zawiera ciężkie metale, gdzie w litrze wody może się znajdować od 2 g do 20 g różnych pierwiastków.
Panowało przekonanie, że jest to wynik zanieczyszczenia wód gruntowych spowodowany przez 5000 lat prac wydobywczych.

Przyczyna okazała się zupełnie inna, kiedy badając koryto rzeki okazało się, że rzeka była czerwona od samego jej początku. Podczas dalszych prac odkryto, że woda zawdzięcza swój kolor pradawnym bakteriom, które mają swój początek w archaiku (4000 – 2500 milionów lat temu). Do dziś te bakterie i inne mikroby nazywane ekstremofilami żyją głęboko w kwaśnych wodach gruntowych oraz w rzece. Czerpią one energię do życia z reakcji utleniania żelaza (Fe2+) w pirycie lub też poprzez utlenianie siarczków.

iron_2 iron_1

Obserwując te organizmy mamy wgląd w początki życie na naszej planecie. Mamy również wgląd w to co możemy odkryć na planecie Mars. Podczas ostatnich misji na Marsie odkryto minerał jarosyt. Powstaje on w kwaśnym środowisku wodnym co sugeruje, że na czerwonej planecie mogło istnieć życie podobne do organizmów z Rio Tinto. Stąd też tak duże zainteresowanie tym miejscem przez astrobiologów szukających życia w kosmosie. Skład chemiczny środowiska jak i temperatury są doskonałym poligonem dla NASA do testów skafandrów i sprzętu w przyszłości mogącego być użytym w misjach marsjańskich.

aouda-phileas-santek_medium1-225x300 SuitEurobot_desert_DSC04695_groemer-600x337

 

 

 

 

Ogrom wiedzy i temat jest bardzo szeroki, więc polecam abyście wyszukali hasła „Project Mars” i „Rio Tinto”.

Jeżeli macie ochotę z nami odwiedzić to miejsce skontaktujcie się z nami na www.whiszpanii.info.

Zapraszam również do obejrzenia krótkiego filmu z tej wyprawy.

Źródła:

Podziel się na:
  • Print
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • email
  • LinkedIn
  • Twitter